Lichaamsbewustzijn: leren zijn met pijn, weerstand en ongemak

Inleiding

Veel mensen leven vooral in hun hoofd. Ze denken, analyseren en relativeren, terwijl signalen van het lichaam op de achtergrond raken. Toch laat wat van binnen leeft, zich niet wegredeneren. Lichaamsbewustzijn nodigt uit om te vertragen en opnieuw te leren luisteren naar je lichaam. Via methodes zoals focusing ontstaat ruimte om stil te staan bij wat je voelt, in plaats van het weg te duwen. Juist door zachte aandacht te geven aan innerlijk ongemak, wordt duidelijk wat er vanbinnen leeft en wat gezien wil worden.

We zijn meesters in doorgaan. Even relativeren, tanden op elkaar, afleiding zoeken en analyseren tot we erbij neervallen. Vooral mensen die veel in hun hoofd zitten — de denkers, de planners, de binnenvetters — hebben dit vaak tot kunst verheven. Maar helaas verdwijnt innerlijke pijn, weerstand en ongemak zelden door haar te negeren. Sterker nog: hoe langer je wegkijkt, hoe harder het zich laat voelen. Via spanning in je lijf, onrust, vermoeidheid of emoties die zich steeds opnieuw aandienen.

Waarom we pijn en ongemak liever vermijden

Pijn, weerstand en innerlijk ongemak voelen onveilig. Ze vertragen ons en confronteren ons met gevoelens die we liever onder controle houden. Zeker voor mensen die gewend zijn om rationeel te denken en alles te willen begrijpen, kan ‘voelen’ bedreigend zijn.

Veel van mijn cliënten herkennen dit patroon:

• emoties worden ingeslikt
• spanning wordt genegeerd
• signalen van het lichaam worden weggeanalyseerd

Tot het lichaam steeds duidelijker begint te spreken.

Binnenvetters en hoofd-mensen

Binnenvetters zijn vaak loyaal, verantwoordelijk en sterk. Ze denken veel, voelen diep, maar uiten weinig. Alles wordt intern verwerkt — of beter gezegd: vastgezet.

Wie (te) veel in het hoofd zit:

• zoekt verklaringen in plaats van ervaringen
• denkt over gevoelens, in plaats van ze te voelen
• vertrouwt het lichaam minder dan het verstand

Het gevolg? Een groeiende kloof tussen hoofd en lijf.

Emoties en spanningen zijn signalen, geen problemen

Emoties zijn geen storingen die opgelost moeten worden. Het zijn signalen. Informatie. Richtingaanwijzers.

Spanning in je schouders, een knoop in je maag of druk op je borst vertelt iets. Niet omdat er iets mis is met je, maar omdat er iets gezien, gehoord of erkend wil worden.

Pijn wil niet bestreden worden.
Pijn wil erkend worden.

Dat vraagt geen analyse, maar aanwezigheid.

Lichaamsbewustzijn: leren luisteren naar je lichaam

Lichaamsbewustzijn betekent dat je leert afstemmen op wat je lichaam je vertelt — zonder oordeel, zonder haast. Het is het vermogen om sensaties, emoties en subtiele signalen waar te nemen en vooral serieus te nemen.

Door te luisteren naar je lichaam:

• vergroot je je zelfinzicht
• leer je jezelf beter verstaan
• ontstaat er ruimte voor verandering van binnenuit

Niet door harder je best te doen, maar juist door zachter te worden.

De toegevoegde waarde van focusing (Eugene Gendlin)

Focusing, ontwikkeld door Eugene Gendlin, sluit naadloos aan bij lichaamsbewustzijn. Het helpt je om aandacht te geven aan de felt sense: het vage, vaak nog woordloze gevoel in je lichaam, maar rijk is aan betekenis.

Bij focusing hoef je niets op te lossen, hoef je niets te verklaren en hoef je niets te veranderen. Je leert aanwezig zijn bij wat zich aandient, met zachte, open aandacht. Juist daardoor ontstaat er vaak vanzelf beweging, inzicht of opluchting.

Voor binnenvetters geldt dat zij vaak wél van alles voelen, maar moeite hebben om onder woorden te brengen wat ze precies voelen. Het blijft vaag, opgesloten of onuitgesproken — met als gevolg dat emoties zich vastzetten in het lichaam.

Focusing helpt je om stap voor stap contact te maken met de innerlijke beleving in je lijf. Door hier met zachte aandacht bij te blijven, ontstaan er vaak vanzelf woorden, beelden of zinnen precies kloppen bij wat je vanbinnen ervaart.

Voor binnenvetters betekent dit:

• je leert je gevoelens beter verwoorden, zonder ze te forceren
• je hoeft niet te kiezen tussen voelen óf praten — focusing verbindt die twee
• wat eerst vastzat of onuitgesproken bleef, krijgt taal en daarmee ruimte

En wanneer je woorden kunt geven aan wat je voelt, wordt het ook makkelijker om je uit te spreken naar anderen. Niet vanuit emotionele uitbarsting of rationele uitleg, maar vanuit afstemming. Zo wordt focusing een brug tussen binnenwereld en buitenwereld — tussen voelen en delen.

Voor mensen die veel denken en veel in zichzelf houden, is focusing een liefdevolle uitnodiging om uit het hoofd te zakken — zonder het hoofd buitenspel te zetten.

De kracht van zachte aandacht bij innerlijk ongemak

Zachte aandacht is geen passiviteit. Het is een actieve vorm van luisteren naar je lichaam, zonder druk of verwachting. Het lichaam ontspant wanneer het zich veilig voelt.

En veiligheid ontstaat niet door forceren, maar door:

• vertragen
• ruimte geven
• erkennen wat er is

Wat je aandacht geeft, verzacht.

Lichaamsbewustzijn in beweging: wandelen als ondersteuning

Tijdens het wandelen wordt het makkelijker om uit het hoofd te komen. De natuur nodigt uit tot vertraging, ritme en aanwezigheid. Gedachten komen tot rust, terwijl het lichaam subtiel van zich laat horen.

In wandelcoaching werken lichaamsbewustzijn en focusing vaak verdiepend:

• voelen krijgt letterlijk ruimte
• emoties mogen meebewegen
• inzichten ontstaan zonder dat je ze hoeft te bedenken

Conclusie: van wegduwen naar werkelijk aanwezig zijn

Leren zijn met pijn, weerstand en ongemak vraagt moed. Het betekent stoppen met vluchten en beginnen met luisteren. Lichaamsbewustzijn helpt je om signalen serieus te nemen en jezelf beter te begrijpen — juist als je gewend bent om alles mentaal te benaderen.

Voor binnenvetters en hoofd-mensen ligt hier een sleutel:
niet méér nadenken, maar meer voelen.
Niet oplossen, maar aanwezig zijn.

Wat gezien wordt, hoeft niet meer te schreeuwen.

Wil je hier verder mee werken?

In mijn werk als lifecoach en wandelcoach begeleid ik mensen die vastlopen in hun hoofd en weer willen leren luisteren naar hun lichaam. Met aandacht, beweging en focusing ontstaat ruimte voor echte verandering — van binnenuit.

Laten we samen kijken hoe ik je verder kan helpen; zet vandaag die eerste stap!

Meer lezen? 

In het verlengde van dit thema heb ik meerdere blogs geschreven, neem gerust een kijkje op mijn persoonlijke blogpagina:

• Leren luisteren naar je gevoel – ontdek de waardevolle boodschap van emoties
• Van denken naar voelen, voor een gezondere balans
• Wandelcoaching voor kenniswerkers: balans tussen denken en voelen
• Leren luisteren naar je gevoel – ontdek de waardevolle boodschap van emoties
• Eerste hulp voor de binnenvetter

Coachprogramma’s

TIP: Speciaal voor wie interesse heeft in persoonlijke ontwikkeling heb ik meerdere coachprogramma’s ontwikkeld. Neem gerust een kijkje.

• Coachprogramma ‘Met je gevoel naar buiten’, coaching voor binnenvetters
• Coachprogramma ‘Vergroot je zelfkennis‘, als basis voor persoonlijke groei
• Coachprogramma ‘Rust en Balans’, tijd voor reflectie, ontspanning en herstel
• Coachprogramma ‘Levensloopwandeling’, nieuw inzicht en perspectief
• Coachprogramma ‘Op maat’ volledig afgestemd op dat wat jij nodig hebt om jezelf te ontwikkelen
  
  Tijdens de intake en gedurende het coachtraject, bepalen we samen waar jij behoefte aan hebt en maken we een keuze uit de verschillende werkvormen.

Lifecoaching

In 2012 kwam Lifecoaching op mijn pad. Lifecoaching heeft mij zoveel gebracht, ik heb zoveel geleerd over mezelf én over mijn medemens. Lifecoaching heeft mij geleerd meer inzicht te krijgen in mezelf (zelfkennis): Wie ben ik? Wat wil ik? Wat kan ik? Mijn kwaliteiten en mijn valkuilen. Mijn kernwaarden (dat wat ik belangrijk vind). Hoe ik mezelf zie versus hoe anderen mij zien. Mijn behoeften en verlangens. Het herkennen en bewaken van mijn grenzen. Mijn visie, passie, missie. Handvatten voor zelfreflectie (inzicht in eigen gedachten, gevoelens, gedrag en het gevolg hiervan). En nog heel veel meer. Ik heb geleerd om vaker stil te staan bij mezelf, contact te maken met mijn binnenste, met mijn gedachten en gevoelens. En met de woorden die daarbij horen. Tot op de dag van vandaag ben ik dankbaar voor alle inzichten en handvatten die lifecoaching mij heeft gegeven.

Mede dankzij Lifecoaching heb ik de moed gehad om mezelf om te scholen, van (overspannen) directiesecretaresse naar lifecoach. Nu, ruim 10 jaar later heb ik een eigen (wandel)coachpraktijk ‘Coaching in Green’. Ik heb van mijn zwakte mijn kracht gemaakt. Al wandelend buiten in de vrije natuur of het park om de hoek, begeleid ik mijn klanten tijdens de reis van hun leven, wanneer ze zelf de weg even kwijt zijn.